Η ψυχική υγεία αφορά όλους μας
Η 10η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, με στόχο την ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την ενίσχυση της πρόληψης γύρω από ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας.
Η ημέρα αυτή αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση ότι η ψυχική υγεία είναι αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικής υγείας μας. Παράλληλα, μας καλεί να μιλήσουμε ανοιχτά για την ψυχική δυσφορία, να απομακρύνουμε το στίγμα και να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον στο οποίο κάθε άνθρωπος θα αισθάνεται ότι μπορεί να ζητήσει βοήθεια χωρίς φόβο, ντροπή ή επίκριση.
Η σιωπή δεν είναι λύση
Άνθρωποι που αντιμετωπίζουν έντονη ψυχική πίεση, απώλεια, μοναξιά, κατάθλιψη, άγχος ή άλλες δύσκολες καταστάσεις μπορεί να αισθάνονται ότι δεν υπάρχει διέξοδος. Αυτό δεν σημαίνει ότι η κατάσταση δεν μπορεί να αλλάξει.
Η έγκαιρη αναγνώριση των δυσκολιών και η πρόσβαση σε κατάλληλη υποστήριξη μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να δημιουργούμε χώρο για συζήτηση και να ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους γύρω μας να εκφράζουν αυτό που βιώνουν.
Μερικές φορές, μια απλή ερώτηση όπως «Πώς είσαι πραγματικά;» μπορεί να ανοίξει την πόρτα σε μια ουσιαστική συζήτηση.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε έναν άνθρωπο που δυσκολεύεται
Δεν χρειάζεται να είμαστε ειδικοί ψυχικής υγείας για να δείξουμε ενδιαφέρον και υποστήριξη.
Μπορούμε να:
* Ακούμε χωρίς να κρίνουμε. Δίνουμε στον άνθρωπο χώρο να εκφράσει τα συναισθήματά του.
* Παίρνουμε στα σοβαρά όσα μας λέει. Δεν υποτιμούμε τη δυσκολία που βιώνει.
* Ρωτάμε με ειλικρινές ενδιαφέρον. Η ανοιχτή και ήρεμη επικοινωνία μπορεί να βοηθήσει.
* Ενθαρρύνουμε την αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας. Ένας ψυχολόγος, ψυχίατρος ή άλλος κατάλληλος επαγγελματίας υγείας μπορεί να προσφέρει εξειδικευμένη υποστήριξη.
* Παραμένουμε κοντά. Η αίσθηση ότι κάποιος δεν είναι μόνος μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική σε μια δύσκολη περίοδο.
Το σημαντικό είναι να αποφεύγουμε φράσεις που ακυρώνουν το συναίσθημα, όπως «σκέψου θετικά», «όλα είναι στο μυαλό σου» ή «υπάρχουν άνθρωποι που περνούν χειρότερα». Η ψυχική δυσφορία χρειάζεται κατανόηση και όχι σύγκριση.
Η πρόληψη ξεκινά από την επικοινωνία
Η πρόληψη της αυτοκτονίας δεν είναι υπόθεση μόνο των επαγγελματιών υγείας. Αφορά την οικογένεια, τους φίλους, το σχολείο, τον χώρο εργασίας, την κοινωνία και όλους μας.
Η δημιουργία ενός υποστηρικτικού περιβάλλοντος όπου οι άνθρωποι μπορούν να μιλούν για την ψυχική τους κατάσταση είναι ένα σημαντικό βήμα.
Η ενημέρωση συμβάλλει επίσης στη μείωση του στίγματος. Όσο περισσότερο αντιμετωπίζουμε την ψυχική υγεία όπως κάθε άλλη πτυχή της υγείας, τόσο πιο εύκολο μπορεί να γίνει για έναν άνθρωπο να αναγνωρίσει ότι χρειάζεται βοήθεια και να την αναζητήσει.
Η επαγγελματική υποστήριξη μπορεί να κάνει τη διαφορά
Η ψυχική δυσφορία δεν είναι ένδειξη αδυναμίας. Η αναζήτηση βοήθειας αποτελεί πράξη φροντίδας προς τον εαυτό μας.
Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας μπορούν να βοηθήσουν ένα άτομο να κατανοήσει τι βιώνει, να διαχειριστεί δύσκολα συναισθήματα και να αναπτύξει τρόπους αντιμετώπισης των δυσκολιών.
Είναι σημαντικό να μην περιμένουμε απαραίτητα να φτάσει κάποιος στα όριά του για να ζητήσει βοήθεια. Η πρόληψη σημαίνει και έγκαιρη παρέμβαση.
Αν ανησυχούμε για κάποιον
Όταν ανησυχούμε ότι ένας άνθρωπος μπορεί να βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, δεν πρέπει να τον αφήσουμε μόνο και να προσπαθήσουμε να διαχειριστούμε την κατάσταση αποκλειστικά μόνοι μας.
Σε περίπτωση άμεσου κινδύνου, αναζητήστε άμεσα επαγγελματική ή επείγουσα βοήθεια μέσω των διαθέσιμων υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης ή μιας κατάλληλης υπηρεσίας ψυχικής υγείας στην περιοχή σας.
Αν κάποιος σας μιλήσει για αυτοκτονία ή για το ενδεχόμενο να κάνει κακό στον εαυτό του, ακούστε τον με ηρεμία, δείξτε ότι τον παίρνετε στα σοβαρά και βοηθήστε τον να συνδεθεί με έναν επαγγελματία υγείας ή υπηρεσία υποστήριξης.
Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες μόνοι
Η 10η Σεπτεμβρίου μας θυμίζει ότι η πρόληψη ξεκινά από κάτι πολύ ανθρώπινο: να ακούμε και να νοιαζόμαστε.
Μια συζήτηση. Ένα τηλεφώνημα. Μια παρουσία. Μια προτροπή για αναζήτηση βοήθειας.
Μπορεί να φαίνονται μικρές πράξεις, όμως μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό βήμα για έναν άνθρωπο που περνά μια δύσκολη περίοδο.
Ας μιλήσουμε περισσότερο για την ψυχική υγεία.
Ας ακούμε χωρίς να κρίνουμε.
Ας ζητάμε βοήθεια όταν τη χρειαζόμαστε.
Ας μην αφήνουμε κανέναν να αισθάνεται μόνος.
